Bij bedrijven en gemeenten is steeds meer drang om bij te dragen aan een hogere biodiversiteit. Bij gemeenten komt de drang vooral vanuit de politiek en de inwoners, en bij bedrijven vanuit aandeelhouders, klanten én vanuit Europese regelgeving. Steeds meer bedrijven en overheden maken nu de omslag van ‘we moeten’ naar ‘we willen’.
Bij de foto: Op initiatief van bewoners en met steun vanuit het Programma Groen: Biodiversiteit voor de gemeente Gouda, krijgen versteende locaties zoals de Houtmansgracht in Gouda een groener aanzicht. Specialisten van idverde NL hielpen de doelen en ambities voor het project te formuleren.
idverde NL is een gevestigde naam in de groensector. Het bedrijf werkt aan projecten in omgevingsbeheer en -inrichting met een focus op de groene component ervan.
De specialisten van idverde NL merken dat er vanuit gemeenten steeds meer de wil is om bij te dragen aan een hogere biodiversiteit. „Tien jaar geleden maakten we ook al verbeteringsplannen voor biodiversiteit, maar nu merken we dat de politiek en de burgers kritischer zijn”, vertelt Zef Hermans, specialist Biodiversiteit bij idverde Advies, vestiging ‘s Hertogenbosch. „Zij willen dat een gemeente moet kunnen aantonen waar het geld naartoe gaat en wat het resultaat daarvan is. Bij bedrijven is dat ook zo, maar dan zijn het de klanten en de aandeelhouders die nu kritischer zijn. ‘Laat maar eens zien waarin jullie investeren en wat dat oplevert’, krijgen bedrijven vaker te horen.”
Voor bedrijven is er een extra reden om serieus aandacht te besteden aan biodiversiteit, namelijk de Europese CSRD-verplichting. Die schrijft voor dat vanaf dit jaar steeds meer bedrijven verplicht zijn om te rapporteren over de impact van hun activiteiten op mens en milieu, waaronder biodiversiteit. Nu gaat het alleen nog om grotere bedrijven, maar de EU werkt aan een variant voor mkb-bedrijven.
Het gaat vooralsnog om rapporteren. Maar de mensen van idverde NL merken dat steeds meer bedrijven doelstellingen voor biodiversiteit ook willen vastleggen in concreet beleid. „Vooral de afgelopen vijf jaar is dat enorm toegenomen”, constateert Hermans. „Naast dat bedrijven en gemeenten vanuit een bepaalde hoek moeten, merken we ook dat de personen die wij spreken ook echt iets willen veranderen. Steeds meer zien we bij onze klanten de ontwikkeling van ‘we moeten’, naar ‘we willen’.”
Vaak geen direct effect
Het gaat om goed doen en goed vastleggen, legt hij uit. „Je kunt veel geld uitgeven aan biodiversiteit, maar je moet ook goed monitoren wat het effect daarvan is. Aandeelhouders en klanten van bedrijven vragen daarnaar en burgers en politici doen dat bij gemeenten. We willen daarom onze klanten helpen om concrete maatregelen te nemen voor biodiversiteit en ze te ondersteunen om die zo goed mogelijk vast te leggen en te monitoren.”
Voordat een plan met concrete maatregelen wordt geschreven, maakt idverde NL vaak eerst een natuurkansenkaart. Dat is een ecologische analyse waaruit blijkt wat de kansen zijn voor een verhoging van de biodiversiteit. De natuurkansenkaart brengt dat visueel in beeld. Meestal worden de ambities en de wijze van monitoren dan vastgelegd in een biodiversiteitsactieplan, voordat gestart wordt met concrete maatregelen.
Maar ontwikkeling van meer biodiversiteit is meestal niet zo simpel, want veel maatregelen hebben geen direct effect op de biodiversiteit, vooral omdat er veel verschillende factoren zijn die biodiversiteit beïnvloeden. Daarbij speelt ook nog de randvoorwaarde dat het groenbeheer op de juiste manier moet plaatsvinden. Het goed monitoren van de biodiversiteit en van de genomen maatregelen vergt daarom intensief onderzoek over meerdere jaren.
De specialisten van idverde NL stellen met de klanten concrete doelen en ambities vast voor de korte en de lange termijn. Hermans: „Per doel bepalen we dan toekomstscenario’s en samen met de klant spreken we af wanneer de klant heel tevreden, tevreden of ontevreden zou moeten zijn. We evalueren periodiek hoe het staat met het behalen van de doelen en bespreken wanneer dit gedeeld kan worden met bijvoorbeeld aandeelhouders of de gemeenteraad.”
Eigenaarschap is essentieel
idverde NL adviseert bedrijven en overheden om de monitoring ook door eigen medewerkers te laten uitvoeren. Zij kunnen dat met enige uitleg doorgaans heel goed. Hermans: „Ze voelen dan meer eigenaarschap voor de biodiversiteit op hun terreinen en ze zullen kansen zien om de biodiversiteit verder te verbeteren.” Bij deze aanpak blijft wel altijd een ervaren ecoloog hen ondersteunen en de data-analyses uitvoeren.
Eigenaarschap is juist bij biodiversiteit belangrijk, legt Hermans uit: „Bijvoorbeeld minder uitstoot van CO2 kun je meten. Dat zijn harde cijfers. Maar biodiversiteit is veel complexer. Maatregelen om bijvoorbeeld meer soorten in wegbermen te krijgen, vertalen zich niet altijd in meer soorten, bijvoorbeeld omdat vervuiling er ook een negatieve invloed op heeft.”
Saskia Wielenga, projectleider Ecologie bij idverde Advies, vestiging Apeldoorn: „Wij kunnen wel plannen schrijven, maar we zijn er niet bij als bijvoorbeeld het onderhoud plaatsvindt. Daarom is het belangrijk dat mensen zelf verantwoordelijkheid krijgen bij het verhogen van de biodiversiteit. Ze leren waar ze op moeten letten in de uitvoering en zelf toezicht houden en monitoren wat in de dagelijkse praktijk gebeurt. Dan gaat het veel meer leven.”
Eigenaarschap hoeft zich niet te beperken tot het monitoren. Hermans en Wielenga wijzen erop hoe belangrijk het is dat medewerkers ook vooraf bij de plannen betrokken zijn. „Wij vragen vaak wat zij belangrijk vinden. Als een extern bureau alles doet, blijft het vaak een extern project. Zonder eigenaarschap komt misschien maar van de helft van onze adviezen wat terecht.”
Voorlichting is belangrijk
Niet iedereen binnen een overheid of bedrijf is gelijk overtuigd van het belang van maatregelen voor meer biodiversiteit. Daarom is voorlichting heel belangrijk, ook voor klanten en burgers. Bijvoorbeeld een bijenveldje niet maaien, leidt regelmatig tot opmerkingen over ‘achterstallig onderhoud’. Wielenga: „Vaak heerst nog het idee dat gras netjes en kort moet zijn. Niet maaien zien bewoners als bezuinigingsmaatregel, maar het is bedoeld om meer biodiversiteit te krijgen. Dan is het belangrijk om in zo’n veldje bijvoorbeeld een bordje ‘bijenveld’ te plaatsen.”
Dit artikel valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie
