De Milieu Indicator Gewasbescherming (MIG) is door telers te gebruiken als basis voor hun middelenkeuze en aanpassingen in verduurzaming van hun bedrijfsvoering en door afnemers als basis voor hun inkoopbeleid. Er is al vier jaar aan gewerkt. Naar verwachting komt de MIG in 2024 beschikbaar.
Het gemeenschappelijke doel van de Milieu Indicator Gewasbescherming (MIG) is het minimaliseren van de milieu-impact van gewasbeschermingsmiddelen en het bieden van transparantie richting markt en maatschappij. Het moet een goed en wetenschappelijk onderbouwd beeld geven van de milieu-impact van gewasbeschermingsmiddelen op bodem, lucht, waterleven, insecten en vogels. Het gebruik van de MIG stimuleert de verduurzaming van teelten zowel binnen als buiten Nederland en zowel onder glas als in de vollegrond.
Het mooiste zou volgens de initiatiefnemers zijn als MIG een eensluidende (reken)methodiek oplevert algemeen geaccepteerd in binnen- en buitenland, zoals belanghebbenden ook hebben weten af te spreken binnen de EU bij de Florifootprint (Flori-PECFR). Dat daarvoor nog een lange weg is te gaan, werd duidelijk tijdens het webinar ’Milieu Indicator Gewasbescherming: van rekenmodel naar praktijk’ in maart georganiseerd door LTO Nederland.
Resulterend in samengevatte, goed interpreteerbare indicatoren. Uiteindelijk ook beschikbaar als softwaremodule die eenvoudig en gebruiksvriendelijk is toe te passen in de praktijk. Er komen twee modules, één voor de bedekte teelt en één voor open teelten. Een internationale MIG is ook het streven.
Nog werk te doen
Schuttelaar & Partners kreeg de opdracht om na te gaan hoe de nog niet gereed zijnde MIG het beste is uit te rollen. Daarbij is de balans gezocht tussen hoe snel en hoe breed qua tijdsduur en kosten de MIG praktisch het beste is op te pakken. Gezien de sterk internationaal georiënteerde Nederlandse land- en tuinbouw is het advies MIG compleet te maken voor Nederland aangevuld met de belangrijkste handelsgewassen zowel im- als export. „Je moet ergens beginnen. De belangrijkste handelsgewassen binnen EU liggen dan eerder voor de hand dan buiten de EU”, voorziet adviseur Léon Jansen.
Wat betreft de rekenregels en database is het advies niet compleet te starten. Liever eerst prioritering aanbrengen en gedurende het proces compleetheid realiseren. In de database zijn voor Nederland nu 122 stoffen en 123 metabolieten opgenomen. Voor Nederland moeten daar nog 138 stoffen aan worden toegevoegd, voor de EU 194.
Over de rekenregels en de database is het advies een publieke consultatie te houden. „We krijgen veel vragen: zit dit erin, zit dat erin, is daar naar gekeken. Wil de MIG aan vertrouwen winnen dan zal daarover een consultatie moeten worden georganiseerd. Dat partijen kritisch kunnen kijken hoe de MIG in elkaar steekt en daar uitgebreid vragen over kunnen stellen en tips geven om de MIG zo optimaal mogelijk te malen. Dat creëert tevens draagvlak.”
Tenslotte moet er een stuurgroep komen die de MIG gaat beheren en verder opbouwen en uitrollen. Met liefst een projectleider die de processen en voortgang bewaakt ondersteund door een Raad van Advies en een technische expertgroep.
Jansen verwacht dat voor het geadviseerde uitrolscenario nog wel vijftien maanden nodig zijn. Waarbij de meeste tijd gaat zitten in de rekenregels. Om het klaar te krijgen, is €450.000 nodig.
Koppelen keurmerken
Belangrijk onderdeel van het gebruik van de MIG is de koppeling met bestaande certificeringsschema’s, zoals Global-GAP, MPS en PlanetProof en met dataregistratiesystemen. Ook wordt bekeken hoe de MIG gekoppeld en/of geïntegreerd kan worden in andere initiatieven, zoals de in ontwikkeling zijnde footprintmethodieken voor zowel de sierteelt- (FloriPEFCR) als groente- en fruitsector.
MPS en SMK (certificeerder PlanetProof) staan er zeker niet onwelwillend tegenover. „De impactbepaling binnen PlanetProof is nu suboptimaal. Het is een combi van de actieve stofnorm, totaal kilogrammen gebruike middel en het aantal keren inzetten van een middel. MIG is een betere indicator doordat de daadwerkelijke milieu-impact van middelen wordt weergegeven. Voordat het is in te bouwen in het certificatieschema, moet er nog wel een vertaalslag komen naar de praktijk; een vertaalslag die na de 15 maanden volgt na de lancering van de MIG”, verwoordt projectleider Johan Janssen.
Edmund Timm, manager commercie & marketing MPS, beaamt dat er nog wel een weg te gaan is, wil MIG ook in MPS ingebed zijn. „MIG zal in eerste instantie naast de de keurmerken worden ingezet om kwekers te helpen bij hun middelenkeuze.”
Wel kan Timm bevestigen dat wanneer kwekers inzicht krijgen in de milieu-impact van middelen dat ze bereid zijn daarop te sturen. MPS-Mind is in die zin vergelijkbaar met MIG en werkt met rode, oranje en groene middelen. „En bij die systematiek zie je het streven rode door oranje of groene middelen te willen vervangen.”
Onderdeel van IPM
De EU wil dat het gebruik en het risico van gewasbeschermingsmiddelen vermindert. Daar kun je pas echt iets over zeggen als je de milieu-impact van middelen weet en niet alleen op basis van de intrinsieke waarde van stoffen.
MIG is niet hetzelfde als IPM benadrukt Broeders. „MIG is een onderdeel van IPM. IPM is vele malen breder dan de inzet van middelen. De uitkomst van de MIG zegt niet bij voorbaat hoe duurzaam een kweker het doet. Als dat zo zou zijn, maak ik me zorgen over resistentiemanagement en hoe middelen worden afgewisseld. De context van de inzet van gewasbeschermingsmiddelen hangt van meerdere factoren af.”
„Alleen communiceren over de uitkomsten van MIG is te plat. Ga er geen waardeoordelen aan koppelen. MIG is niet bedoeld om winnaars te bepalen”, vult Daan van Empel van GroentenFruit Huis aan. Hij is blij om van Broeders te horen dat MIG wel de vakbekwaamheid van kwekers inzichtelijk maakt. Broeders: „De kweker moet iets aan de MIG hebben. Het moet inzicht geven en niet te complex worden, Anders streven we ons doel voorbij.” <
Breed consortium
De Milieu Indicator Gewasbescherming (MIG) als methodiek is ontwikkeld in opdracht van een breed consortium van partijen uit de land- en tuinbouw en het ministerie van LNV, mede gefinancierd door de Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen. Partijen als LTO Nederland, BO Akkerbouw, GroentenFruit Huis, IDH Trade, Royal FloraHolland, CLM, MPS, SMK, Natuur & Milieu hebben input geleverd.
„Gewasbescherming is echt een ketenvraagstuk. Daarom is van belang dat zo veel mogelijk ketenpartners meedoen. Er was en is veel emotie rond gewasbeschermingsmiddelen en daarom was er in de keten behoefte aan rationalisering en objectivering rond het thema. Dat is de aanzet tot de MIG geweest. Waardoor je kan sturen op impact in plaats van de stof of individueel middel”, schetst Daan van Empel van GroentenFruit Huis de ontstaansgeschiedenis van de MIG.
Wil MIG slagen dan is volgens John Jansen van SMK essentieel dat te allen tijde de onafhankelijkheid ervan wordt gewaarborgd. „Met alle neuzen dezelfde kant op is de MIG een mooi en waardevol instrument om de milieu-impact van middelen te verlagen.”
