De Vereniging Particuliere Historische Buitenplaatsen (VPHB) en de TU Delft slaan de handen ineen om de (verborgen) rijkdom van particuliere historische buitenplaatsen in Nederland in kaart te brengen. Het onderzoek begint bij de circa 200 VPHB-leden, met het uiteindelijke doel een compleet landelijk overzicht te creëren van deze waardevolle landschappen.
Doel van het onderzoek is een compleet en gedetailleerd overzicht van particuliere complex historische buitenplaatsen te maken en relevante informatie over hun ruimtelijke opbouw en gebruik samen te brengen. Steffen Nijhuis, promotor TU Delft: „Wij begeleiden dit project omdat het wetenschap en maatschappelijk belang samenbrengt. De kaart en database van particuliere buitenplaatsen vormen de basis voor een PhD-proefschrift en bieden de VPHB en eigenaren handvatten voor beleid, beheer en behoud. De TU Delft draagt hiermee graag bij aan het behoud van culturele en natuurlijke waarden.” Verder levert het project een verbeterd inzicht in het huidige gebruik en hoe het eigenaarschap en beheer geregeld is. Alle data worden geanonimiseerd.
Historische buitenplaatsen in Nederland krijgen een gezicht dankzij deze samenwerking. De TU Delft, Rijksuniversiteit Groningen, Universiteit van Amsterdam en de Radboud Universiteit Nijmegen begeleiden het onderzoek. De VPHB biedt toegang tot de buitenplaatsen en deelt expertise. Studenten en onderzoekers bekijken de buitenplaatsen zelf, vullen enquêtes in en verwerken alles in een digitale kaart die inzicht geeft in locatie, gebruik en eigendom. Het resultaat is een belangrijk hulpmiddel voor behoud en toekomstbestendig beheer.
Behoud van erfgoed en natuur
Historische buitenplaatsen en landgoederen hebben het Nederlandse landschap gevormd en herbergen belangrijke erfgoedwaarden én rijke natuur. Ze geven veel regio’s hun karakter en identiteit. Tegelijkertijd worden deze landschappen bedreigd door klimaatverandering, verstedelijking en intensief gebruik. Door een systematische inventarisatie ontstaat het inzicht dat nodig is om deze gebieden te beschermen en duurzaam te beheren.
Planning en uitvoering
Het vierjarige project begint in het najaar van 2025 met de werving van een promovendus. In 2026 worden de enquête ontwikkeld en de GIS-methodiek opgezet, gevolgd door veldonderzoek, databaseopbouw en analyse. Halverwege 2029 wordt het onderzoek afgerond met de publicatie van het proefschrift.
